Balkan: Vluchthaven voor Europese adders

14 maart 2012
Utrinski vesnik Skopje

Slovenië, Kroatië, Servië: elke kandidaat-lidstaat van de EU heeft onder druk van Brussel offers moeten brengen en compromissen moeten sluiten. En des te langer ze daarmee wachtten, des te meer concessies ze moesten doen, waarschuwt een Macedonische commentator.

Telkens wanneer een staat die tot het Atlantisch bondgenootschap (NAVO) en de Europese Unie wil toetreden, erin slaagt een van de hindernissen van het parcours te nemen, moet ik onmiddellijk denken aan de woorden van Zoran Dogramadzjev, een van de zeer weinige Macedonische journalisten die internationaal carrière hebben gemaakt.

In een artikel dat verscheidene jaren geleden in onze krant verscheen, stelde hij vast dat elk kandidaat-lid van de Europese club een bittere pil moet slikken voordat het naar het volgende vakje op het bord mag, en dat je dat bij voorkeur zo vroeg mogelijk moet doen, voordat die pil te groot wordt.

Zo werd Slovenië gedwongen eigendommen die aan de Italiaanse minderheid behoorden, terug te geven; Kroatië moest een deel van zijn maritieme wateren in de baai van Piran aan Slovenië afstaan; Roemenië liet zijn waakzaamheid verslappen en moest omvangrijke concessies aan de Hongaarse minderheid doen, wat zonder de druk van Brussel nooit was gebeurd. Ook Bulgarije moest flink slikken wegens de gedeeltelijke sluiting van de kerncentrale van Kozloduy, de meest winstgevende locatie van het land. De pil die Macedonië straks moet slikken [een compromis met Griekenland in het geschil over de naam van het land, PE], heeft twintig jaar lang kunnen uitdijen, en zal voor ons land des te moeilijker te verteren zijn.

Onderhandelaars leggen uit dat het akkoord een overwinnig is

Servië en Kosovo, landen die in de staart van het peloton van de Ronde van Europa bivakkeren, hebben zeer recent nog hetzelfde ervaren. Zij hebben een akkoord getekend over de benaming van de voormalige Servische provincie die [in 2008, PE] eenzijdig de onafhankelijkheid had uitgeroepen. Volgens dit akkoord zal Servië voortaan accepteren dat Kosovaarse functionarissen hun land op regionale conferenties vertegenwoordigen. Maar in de tekst wordt bij de naam ‘Kosovo’ wel verwezen naar een voetnoot waarin staat dat de onafhankelijkheid van de Servische provincie niet als zodanig wordt erkend.

Met de ondertekening van deze historische overeenkomst, die van Servië en Kosovo twee aparte entiteiten maakt, hebben beide landen de eerste hindernis genomen. De ondertekenaars probeerden hun medeburgers onmiddellijk gerust te stellen en legden uit dat dit akkoord een kleine overwinning voor hun land was. De nationalisten van beide kampen schreeuwden echter moord en brand en spraken van verraad en capitulatie voor de Europese instanties.

Servische leiders bevrijden zich van blok aan het been: Kosovo

De internationale gemeenschap en de buurlanden hebben Servië en Kosovo meteen gefeliciteerd en ze aangemoedigd hun inspanningen voort te zetten. Zelfs Hillary Clinton verklaarde vanuit Washington dat Kosovo nu dichter tot de EU is genaderd. Maar de belangrijkste stap voorwaarts werd gezet door Belgrado: Duitsland en Frankrijk haastten zich te zeggen dat Servië de status van kandidaat-lidstaat van de EU verdiende. Inmiddels is die status een feit en mag het land hopen dat de onderhandelingen snel kunnen beginnen, misschien wel gelijktijdig met Montenegro.

Hoe dit akkoord ook wordt geïnterpreteerd, de Servische leiders zijn bezig zich te bevrijden van het blok aan het been dat deze verloren provincie sinds lange tijd vormt. Nu is het hun taak de bevolking op de realiteit voor te bereiden: het Servische 'heilige land' [Kosovo, PE] is voortaan een onafhankelijke staat. Op hun beurt beseffen de Kosovaren dat er nog een lange weg valt af te leggen tussen het uitroepen van de onafhankelijkheid en internationale erkenning en dat een open dialoog met Servië daarbij onontbeerlijk is. Wanneer Servië volwaardig lid van de NAVO en de EU is geworden, kan de integratie van Kosovo in Europa slechts met toestemming van Belgrado plaatsvinden.

Factual or translation error? Tell us.