Letland: Riga, the place to be

21 Juni 2013
Die Welt Berlijn

Kanepes Kulturas Centrs, een van de hipste tenten van dit moment in Riga.
Kanepes Kulturas Centrs, een van de hipste tenten van dit moment in Riga.

Vergeet Barcelona, Londen en Berlijn: Riga is momenteel dé stad waar hippe jongeren uit heel Europa moeten zijn. Een reportage in Die Welt.

Het is onvoorstelbaar hoe enorm veel retro meubelen er in dit kleine café passen. Het etablissement heeft een oppervlakte van slechts 15 m2, maar heeft wel 20 zitplaatsen. De gasten zitten er op hippe stoelen en banken uit de jaren ’70. Uit de luidsprekers klinkt muziek van Depeche Mode, ergens in een hoek glanst de hoorn van een oude grammofoon. Bustes, beelden uit de jaren ’40, boeken, tijdschriften en oude vazen en klokken maken het geheel compleet.

Twee gasten hebben hun fiets middenin het café geparkeerd. De koffie wordt geserveerd in bloemservies, terwijl buiten grote terreinauto’s voorbij rijden. Aan de andere kant van de straat staat een grauwe betonkolos uit de tijd van de Sovjet-Unie. Hier komen zelden toeristen. Zij vertoeven meestal in het oude centrum van Riga, met zijn Jugendstil, oude kerken en andere bezienswaardigheden.

Maris en Péteris drinken op het terras een biertje in de zon. Beide jonge mannen werken als redacteur bij een reality-programma in de hoofdstad van Letland. Ze voldoen weliswaar aan het beeld van een hipster, maar dat zijn ze naar eigen zeggen niet. “We zijn geen van beide echte hipsters”, zegt Maris lachend. “Eigenlijk maken we al een tijdje alleen maar grappen over hipsters, want dat woord kenden we voorheen niet.”

Stad maakt metamorfose door

Ook in Riga hebben hipsters echter een Apple, skinny jeans en een fixed gear fiets, of fixie. Grote zonnebrillen horen er natuurlijk ook bij. De stad zelf maakt eveneens een metamorfose door. Barretjes, cafés en clubs schieten de afgelopen maanden als paddenstoelen uit de grond, in of tussen vervallen gebouwen. Het doet denken aan de Prenzlauer Berg in Berlijn, kort na de val van de muur. Hier is nog ruimte voor ideeën.

Goed verstopt bovenop een winkelcentrum is ‘Terrace Riga’, dat in mei 2011 werd geopend. Hier, op ‘het dak van de stad’, zijn talloze cafés gevestigd, van waar je uit vrijwel elke stoel een adembenemend uitzicht hebt. Alleen de mensen die de plek kennen, gaan naar ‘Galleria Riga’ op de achtste etage. In de winter fungeert het dak als schaatsbaan.

Net als in Barcelona, Londen en Berlijn zijn jongeren ook hier voortdurend in de weer met hun smartphone. Terwijl DJ’s eindelijk hun eerste platen draaien, gaan even verderop de eerste kebabspiesjes op het vuur. De nacht kan beginnen.

Ontmoetingsplek voor creatievelingen

“‘KKC’ is het beste”, vinden Katja und Monta. Beide dames studeren cultuurwetenschappen in Riga, spreken accentloos Engels en weten waar je moet zijn voor een goed feest. Het KKC – Kanepes Kulturas Centrs – werd enkele maanden geleden geopend in een fraai opgeknapt pand, en staat nu al bekend als ontmoetingsplek voor creatievelingen. Het is een club, bar, café en concertlocatie tegelijk.

Ook Katja en Monta grinniken om het fenomeen hipster, al voldoen ze zelf ook aan allle uiterlijke kenmerken. “Het goede aan deze nieuwe trend is dat steeds meer mensen in Riga de fiets pakken. Er zijn inmiddels zelfs goede fietspaden aangelegd”, vertelt Katja opgetogen.

“Het is ook fijn dat er nu clubs buiten het oude centrum zijn”, voegt Monta toe. “Vroeger moesten we daar samen met dronken toeristen feesten, omdat we nergens anders naartoe konden. Nu hebben we gelukkig onze eigen cafés. Maar er zijn ook steeds meer culturele plekken, voor tentoonstellingen, lezingen en theater."

Nachtclub in een oude muziekschool

Aan de muur van het KKC hangt een gigantische zwarte leeuw ondersteboven. “Kanepes” betekent in het Lets “cannabis”, wat puur toeval is. De naam is namelijk niet ontleend aan de geestverruimende plant, maar aan die van de eigenaar, Davis Kanepes. Hij is degene die het KKC heeft geopend.

Eigenlijk is Davis filmmaker. Na zijn studie in Riga vertrok hij naar Rome om te werken, maar enige tijd geleden keerde hij terug naar zijn thuisland. “Dit pand was echt naar iemand op zoek”, vertelt hij. *“Vroeger was het een muziekschool. Dat betekent dat er in elke ruimte gedurende vijftien jaar muziek is gemaakt. Het gebouw is echter in verval geraakt, we hebben zelf alles gerenoveerd.

Ondertussen is het binnen stampvol. De menigte aan de bar blokkeert de weg naar het bovengedeelte. Honderden mooie mensen hebben het uitstekend naar hun zin, dansen en drinken een biertje met elkaar.

“In Riga is alles in beweging”

“Ik ben teruggekomen uit Rome omdat ik het gevoel had dat er daar in cultureel opzicht niets nieuws meer te beleven viel. Hier in Riga is alles momenteel in beweging”, aldus Davis. “Toen ik zes jaar geleden in Riga naar de universiteit fietste, groetten fietsers elkaar nog omdat er zo weinig waren. Tegenwoordig is fietsen voor veel mensen bijna een fetisj geworden. Geweldig!”

Het is inmiddels twee uur ’s nachts en in het KKC wordt het nog niet minder druk. Monta en Katja gaan voor een slaapmutsje naar ‘Chomsky’, genoemd naar Noam Chomsky, de Amerikaanse intellectueel. “Daar is het nog hipper”, vertelden Maris en Péteris eerder die middag over deze bar. Het licht is gedimd en Chomsky houdt als zwart geschilderd hoofd vanaf de muur alles streng in de gaten. Er wordt zoete appelcider geschonken, de muziek staat zacht. Een groep jongeren hangt dronken op de banken, kletsend tot het licht wordt.

Vertaald uit het Duits door Rob de Boer

Factual or translation error? Tell us.