Duitsland: 10 Jaar Hartz-hervormingen, succes of flop arbeidsmarkt?

16 augustus 2012
Presseurop
Frankfurter Rundschau

Frankfurter Rundschau, 16 augustus 2012

Toen Volkswagendirecteur Peter Hartz op 16 augustus 2002 toenmalig bondskanselier Gerhard Schröder in de bondskanselarij een blauwe cd-rom overhandigde, wist nog niemand dat het hervormingsvoorstel dat op deze cd stond in de tien daaropvolgende jaren tot verdeeldheid zou leiden in Duitsland. Het schijfje zou zorgen voor een metamorfose van Duitsland, dat zou verworden van de zieke man van Europa tot een economische krachtpatser. Het voorstel zou het symbool worden van het mandaat van kanselier Schröder en tot slot zou het ook nog eens de meest besproken hervorming worden in het door crisis geplaagde Europa.

"Tien jaar Hartz IV: duivelswerk of reddingsplan?" kopt Frankfurter Rundschau in een poging de onmogelijke balans op te maken van de vier pakketten aan hervormingsmaatregelen om de arbeidsmarkt flexibeler te maken. Deze hervorming zorgde in Duitsland "voor verdeeldheid tussen aanhangers en andersdenkenden, alsof het om een religie ging”.

Vanuit economisch oogpunt bezien had de sterkere druk een positief effect: dankzij Hartz IV, het samenvoegen van werkloosheids- en lage bijstandsuitkeringen, dankzij de uitbreiding van minibaantjes en uitzendwerk zagen zelfs oudere mannen en vrouwen zich gedwongen banen aan te nemen die ver onder hun kwalificaties lagen. De sector van lage lonen werd steeds groter met salarissen waar niemand van kan leven.

[…] De Hartz-hervormingen zijn niet alleen over de hele linie mislukt, maar hebben bovendien bijgedragen aan een veramerikanisering van de Duitse arbeidsmarkt en aan de diepe verdeeldheid in de samenleving.

Toen Hartz IV in 2005 in werking trad, bedroeg het aantal werklozen in Duitsland gemiddeld 4,86 miljoen. Volgens de laatste prognoses zullen dat er in 2012 nog maar 2,85 miljoen zijn. Een daling die volgens de kranten te wijten is aan de wereldconjunctuur, het lage loonniveau en de hervormingen op de arbeidsmarkt.